جهانی‌شدن، فضا و تغییرات در فرهنگ مصرف با تأکید بر تغییر کاربری ها (مورد پژوهی: محله سعادت‌آباد، منطقه 2 شهرداری تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی تهران

2 پژوهشگر دکتری در برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی تهران

3 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی تهران

چکیده

جهانی‌شدن تأثیرات مختلفی را بر کلان‌شهرها بر جای نهاده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به تغییر در شیوه مصرف اشاره کرد. تغییرات در شیوه مصرف موجب تغییر در کاربری اراضی (از شکل سنتی به مدرن) و بروز مشکلات فراوانی می‌شود. در همین راستا، پژوهش حاضر، محله سعادت‌آباد در منطقه 2 شهرداری تهران را به‌عنوان نمونه موردی برگزیده است تا عوامل تأثیرگذار بر تغییر در شیوه مصرف ساکنان را مورد بررسی قرار دهند. حجم جامعه آماری 30 هزار نفر است که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 380 نمونه به‌صورت غیراحتمالی انتخاب شده‌اند. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و از لحاظ هدف کاربردی- عملی می‌باشد. داده‌ها و اطلاعات به دو صورت کتابخانه‌ای و میدانی جمع‌آوری شده است. در تحلیل داده‌ها علاوه بر مباحث کیفی و توصیفی از آزمون‌های استنباطی پیرسون و رگرسیون نیز استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که کاربری‌های با اولویت اول و ضروری (خرده‌فروشی‌ها، نانوایی‌ها، سوپری‌ها و...) کمترین سهم را در سال 1393 با مقدار 9.16 درصد به خود اختصاص داده‌اند درحالی‌که کاربری‌های با اولویت چهارم و کاربری‌های غیرضروری (پیتزافروشی، کافی‌شاپ و ...) سهم خود را با 48 درصد، نسبت به سال 1385 و ماقبل افزایش داده‌اند. متغیرهای جهانی‌شدن، شیوه مصرف را تحت تأثیر قرار داده است؛ بطوریکه بیشترین ضریب همبستگی میان رفت‌وآمد به خارج از کشور و استفاده از کاربری‌های جدید با مقدار 0.527 مشاهده می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات