بررسی لندفرم‏های یخچال‏های کواترنری توده الوند همدان با تأکید بر قسمت‏های مختلف سیرک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار ژئومورفولوژی دانشگاه زنجان، ایران

چکیده

غالب لندفرم‏های مناطق مرتفع ایران، شباهت زیادی به سیرک یخچالی دارد، هر چند ارتفاع برف مرز دائمی کنونی این نواحی، بالاتر از مرتفع‏ترین قله‏های کوهستانی موجود است. در تمام بررسی‏های یخچالی کواترنری، توجه ویژه‏ای به تعیین ارتفاع برف مرز دائمی، بر اساس شناسایی ارتفاع مطلق کف سیرک‏ها شده‏است. در توده کوهستانی الوند، مسلط به شهر همدان با ارتفاع بیش از 3500 متر و عرض جغرافیایی 5/34 درجه شمالی، اشکال سیرکی زیادی دارد، که حاکی از فعالیت فرایند یخچالی کواترنری می‏باشد. ارتفاع برف مرز دائمی این توده کوهستانی، با دو روش رایت و شیب- جهت برآورد شده‏است. بررسی‏های متعدد میدانی دال بر این است که تجمع برف در نزدیکی دیواره سیرک از شرایط مطلوب‏تری برخوردار است. بر این اساس در این مقاله، توجه ویژه‏ای به شکل سیرک های یخچالی، با توجه به نحوه توزیع خطوط منحنی میزان، از قله به طرف کوهپایه، شده تا بتوان ارتفاع محل تغییر دیواره به کف سیرک را مشخص و با برآورد ارتفاعی که بیش از 60 درصد از ارتفاعات متعلق به سیرک‏ها بالاتر از آن، قرار دارد، ارتفاع برف مرز دائمی را برآورد نمود. ارتفاع چنین تغییری در دامنه‏های دامنه‏های نسار با دامنه‏های نگار یکسان نبوده و در نتیجه ارتفاع برف مرز دائمی دامنه‏ها متفاوت می‏گردد. این ارتفاع به روش شیب- جهت با توجه به سه فاکتور عرض جغرافیایی، مقدار شیب و جهت شیب ناهمواری نیز برآورد شده که مطالب فوق را تأیید می‏کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات