ارزیابی شرایط اقلیم آسایش درجهت توسعه گردشگری ساحلی شهر انزلی

نویسندگان

چکیده

چکیده
اطلاعات حاصل از شرایط اقلیمی جهت برنامه‌ریزی در خصوص چگونگی گذران اوقات فراغت در زمانهای مختلف بسیار سودمند می‌باشد. در این مطالعه برای بررسی اقلیم آسایش بندر انزلی جهت توسعه گردشگری ساحلی اطلاعات اقلیمی درقالب فایلهای رقومی از سازمان هواشناسی (طی یک دوره آماری 25ساله) تهیه گردید. متغیرهای هواشناسی مورد استفاده عبارتند از: دما، رطوبت نسبی، بادو ... اطلاعات مذکور در قالب شاخص‌های آسایشی بیوکلیمای انسانی یا قدرت خنک کنندگی محیط (CP )و شاخص دمای موثر استاندارد (SET) در ایستگاه همدیدی موجود در منطقه مورد بررسی قرار گرفته و زمان آسایش اقلیمی مشخص شد. نتایج حاصل از شاخصهای CP و SET ماههای اردیبهشت و مهر را در شرایط وجود تابش آفتاب و ماههای خرداد، تیر، مرداد و شهریور را در شرایط سایه به عنوان ماههای آسایش اقلیمی نشان می‌دهند.
 

کلیدواژه‌ها


مقدمه

طبیعت‌گردی یکی از شاخه‌های گردشگری است که مبتنی بر حفظ و پایداری محیط زیست بوده و تضمین‌کننده توسعه پایدار صنعت گردشگری در ارتباط با نیازهای گردشگران و جامعه میزبان است. طبیعت گردی از دهه 1980ستون اصلی گردشگری کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه را شکل داده است. گردشگری امروزه به قدری در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها از اهمیت برخوردار شده که اقتصاددانان آن را »صادرات نامرئی» نامیده‌اند. چرا که کالا و خدمات گردشگری بدون هزینه حمل کالا جهت صدور با جذب گردشگر خارجی در داخل به وی عرضه می‌شود. لزوم برنامه‌ریزی در جهت ایجاد تشکیلات کارآمد با تأسیسات و تسهیلات درخور جهانگرد به خصوص جهانگرد طبیعت پسند غیرقابل انکار می‌باشد (رمضانی وکیانپور،1388:590). صنعت گردشگری ایران را از نظر اندازه در جایگاه 28 جهان، از نظر سهم خود در اقتصاد ملی در مقام 99 جهان و از نظر میزان رشد در جایگاه 100 جهان قرار داده است (کشوری و تیموری، 1389: 74).

اکوتوریسم بالاترین کارایی و اثر بخشی در استفاده از تواناییهای طبیعی و فرهنگی را دارد که در عین استفاده کارامد و ایجاد زمینه برای اشتغال و درآمدزایی کمترین تأثیر منفی را بر محیط زیست وارد می‌کند و ابزاری مناسب برای توسعه متوازن به ویژه در کشورهای در حال توسعه می‌باشد (اکبرپور و نوربخش، 1389: 61) .

گردشگری بخشی اصلی از اقتصاد جهانی است. پیش‌بینی می‌شود گردشگری در دهه‌های آینده به پر درآمدترین صنعت دنیا تبدیل شود به گونه‌‌ای که سازمان جهانی توریسم پیش‌بینی کرده است تا سال2020 میلادی جمعیت گردشگران جهان به 1 میلیارد و درآمد حاصل از آن به6/1 میلیارد دلار برسد. در حال حاضر 210 میلیون نفر معادل 8/3% از شاغلین کشورهای جهان، در صنایع مربوط به گردشگری فعالیت می‌کنند و بطور متوسط 4 تا 5 درصد از بودجه خود را از طریق منابع درآمدی حاصله از گردشگری بدست می‌آورند (اسماعیلی و همکاران، 1389: 2). گردشگری فعالیتی چندمنظوره است که در مکانی خارج از محیط عادی گردشگر انجام می‌گیرد و مسافرت گردشگر بیش از یک سال طول نمی‌کشد و هدف تفریح، تجارت و یا فعالیت‌های دیگر است. چنانچه برای انجام چنین فعالیتی نواحی ساحلی و محیط دریایی منظور نظر قرار گیرد آن را توریسم ساحلی می‌نامند. گردشگری ساحلی مستلزم مسافرت از یک محل اقامت و تمرکز بر محیط‌های دریایی است. در این تعریف محیط دریایی از دوجهت مورد اشاره است: از نظر بیولوژیکی در برگیرنده مناطقی است که دارای ویژگی‌های دریایی (آب شور، جذر و مد) است و از نظر فیزیولوژیکی در برگیرنده نقطه تلاقی خشکی و آب به عنوان نواحی ساحلی است که می‌توان آنرا در چارچوب شهرهای ساحلی در شمار آورد(قرخلو و همکاران، 1388: 3).

در فرآیند توسعه همگام با محیط زیست، ارزیابی آسایش حرارتی به صورت بومی ضروری می‌باشد، زیرا با تعیین این حدود از اتلاف مقدار متنابعی از انرژی جلوگیری می‌شود. با توجه به اینکه افراد در شرایط اقلیمی یکسان احساس آسایش دمایی مشابهی دارند لازم است که برای هر منطقه اقلیمی، محدوده آسایش حرارتی به طور دقیق مشخص شود (صادقی روش و طباطبایی، 1388: 39).

در تعریف استاندارد اشری: آسایش حرارتی شرایطی ذهنی است که احساس رضایت از شرایط حرارتی محیط را بیان می‌کند. آسایش حرارتی به عوامل زیر وابسته است:

1- دما و تابش(دمای حباب خشک، تابش متوسط) 2- دمای موثر و منتج شده 3- رطوبت نسبی 4- سرعت و شدت گردابهای جریان هوا 5- پوشش 6- شرایط محیطی دیگری مانند: دمای سطوح، دمای پنجره‌‌ها، سن فرد، سازگاری فرد با محیط، گرادیان عمودی دمای هوا. داده‌های دمایی و رطوبت، مهمترین شاخص تشخیص حرارتی است (حیدری و جباری، 1389:‌38).

امروزه صنعت گردشگری فراتر از یک صنعت به مثابه یک پدیده جهانی و اجتماعی دارای پیچیدگیهای خاص خویش است. پدیده‌ای که با مکانیسمی درهم تنیده و پنهان در زمانها و مکانهای مختلف اشکال گوناگونی به خود می‌گیرد و به همین خاطر تاثیرات کاملاً متفاوتی را برجوامع انسانی بر جای می‌نهد. از اینروست که شناخت بهترین شاخص آسایش و تحلیل علمی این پدیده می‌تواند چارچوبهای مطمئنی برای برنامه‌ریزی صنعت گردشگری فراهم آورد. اهمیت این شناخت و تحلیل، زمانی افزونتر می‌شود که این مقوله در ارتباط با عناصر اقلیمی بررسی شود. اقلیم منبعی است که بوسیله گردشگر مورد استفاده قرار می‌گیرد، به این طریق اقلیم می‌تواند بعنوان یک ثروت اقتصادی برای گردشگر مطرح باشد (ساری صراف و همکاران، 1389: 101). تاکنون تحقیقات متعددی در زمینه گردشگری، آسایش حرارتی و تاثیرپذیری گردشگر از آب وهوا صورت پذیرفته که از آنجمله می‌توان به مطالعات زیر اشاره کرد: 

اتهاجری اکول[1] (2005) به بررسی آسایش حرارتی انسان با استفاده از مدل (PMV) در کشور تایلند می‌‌نماید. پرک[2] (2006) به تحلیل ترمودینامیکی آسایش حرارتی انسان می‌پردازد. احمد عمر[3] ( (2007به بررسی خرداقلیم و آسایش حرارتی در فضاهای خارجی مانند پیاده‌روها پرداخته است. فریر[4] (2008) به بررسی آسایش حرارتی در داخل ساختمان با استفاده از شاخص(PMV) و (PPD) پرداخته است. مورنو[5] (2009) به تحلیل تغییرات آب وهوایی و توریسم ساحلی و دریایی پرداخته است. اروسا[6] (2009) به تحقیق روی اصول آسایش حرارتی در کرونای اسپانیا با استفاده از مدل (PMV) پرداخته است. رمضانی(1385) به شناخت پتانسیل‌های اکوتوریستی آسایش زیست اقلیمی (بیوکلیماتیک) در تالاب کیاکلایه در لنگرود با استفاده از روش اوانز پرداخته‌اند. ذوالفقاری (1386) برای تعیین تقویم زمانی مناسب برای گردش در تبریز از شاخص‌های دمای معادل فیزیولوژی (PET) و متوسط نظرسنجی پیش‌بینی شده (PMV) استفاده کرده است. خانی و همکاران(1388) به بررسی اثرات گردشگری ساحلی در روستای چمخاله در شهرستان لنگرود پرداخته‌اند. امیدوار و همکاران(1389) با استفاده از روش‌های مختلف آسایش بیوکلیماتیک به بررسی تاثیر اقلیم بر معماری سواحل جنوبی ایران در بندرعباس پرداخته‌اند.

 
منطقه مورد مطالعه

بندر انزلی یکی از شهرهای ساحلی جنوب دریای خزر در شمال استان گیلان است و بعنوان بزرگترین و اولین بندر شمالی ایران بشمار میرفته و طی قرون متمادی راه مهم ارتباط اقتصادی و فرهنگی با تمدن مشرق و مغرب زمین محسوب می‌شود. بندرانزلی از زیباترین شهرهای ایران است که در آن مرداب، دریا، ساحل و چمن‌زار با یکدیگر تلاقی می‌کنند و چشم اندازی بدیع وخیال‌انگیز می‌آفریند. این شهرستان دارای قابلیت‌های بالقوه و بالفعلی می‌باشد که با توجه بیشتر بدان می‌توان به اهدافی چون رفع مشکلات برنامه‌ریزی گردشگری ساحلی و تبلیغات جهت بازاریابی مقاصد موجود دست یافت. این شهر بعلت کم‌توجهی در زمینه برنامه‌ریزی گردشگری دارای ضعف‌های بسیاری می‌باشد و تعداد گردشگران خارجی که به این شهر مراجعه می‌کنند، بسیار کمتر از سایر مناطق ساحلی دنیاست (شکل1).

 

 

 

شکل (1): موقعیت قرارگیری شهرستان بندر انزلی در استان گیلان و جنوب دریای خزر

 

جدول (1): مشخصات ایستگاه مورد مطالعه

      ردیف             ایستگاه          نوع ایستگاه           ارتفاع            عرض جغرافیایی          طول جغرافیایی          دوره آماری

        1                 انزلی            سینوپتیک             22-                28 37 N                  28 49 E           1975- 1951

 


 

 

داده و روش بررسی

در این مطالعه آماری عناصر اقلیمی ایستگاه همدید انزلی (شامل متوسط حداکثر و حداقل درجه حرارت و رطوبت نسبی و متوسط سرعت باد در بازده زمانی ماهانه) طی یک دوره آماری 25ساله(1360- 1385) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت (جدول1).

علاوه بر عنصر دما، مهم‌ترین فاکتور آب و هوایی که بر شرایط تهویه شهر اثر می‌گذارد« باد منطقه‌ای» است(رنجبر و همکاران، 1389: 18). سرعت باد و گرمای هوا در تبادل حرارت به طریق انتقال، به یکدیگر بستگی دارند (مشیری، 1388: 40). شرایط وزش باد می‌تواند فشارهای ناشی از گرما در دماهای بالا را خصوصاً در مناطق مرطوب کاهش دهد. حرکات افقی هوا موجب می‌شود تا اختلافات مربوط به دما، رطوبت و فشار که در جهات افقی جو وجود دارد، از بین رفته، هوا به حالت تعادل درآید. بنابراین، باد تعدیل کنندة مهمی در طبیعت است(شیخ بیگلو و محمدی، 1389: 66). از روش‌های مناسب برای تعیین محدوده زمانی مساعد گردشگری، شاخص بیکر یا شاخص قدرت خنک کنندگی CP است. بیکر با استفاده از فرمول زیر به محاسبه قدرت خنک کنندگی مناطق پرداخته است:

 

(1) CP = (0.26 + 0.34.V  0.622) (36.5−t) mcal/cm2 /sec

که درآن: CP ؛ قدرت خنک کنندگی محیط بر حسب میکروکالری در سانتی متر مربع در ثانیه، V؛ متوسط سرعت باد بر حسب متر بر ثانیه و t؛ میانگین دمای روزانه بر حسب درجه سانتیگراد است.

درجات قدرت خنک‌کنندگی محیط و آستانه‌های بیوکلیمایی بر حسب بررسی بیکر به شرح جدول2 است (رمضانی و کیانپور، 1388: 592).

 

جدول (2): درجات خنک کنندگی محیط و آستانه های بیوکلیمایی بر حسب بیکر

مقدارCP

شرایط محیطی

شرایط بیوکلیمایی انسانی

0- 4

داغ، گرم و نامطلوب

فشار بیوکلیمایی

5-9

گرم قابل تحمل

محدوده آسایش بیوکلیمایی

10-19

ملایم مطلوب

محدوده آسایش بیوکلیمایی

20-19

خنک

ملایم

30-39

سرد و کمی فشار دهنده

متوسط تا شدید

40-49

خیلی سرد

به طور متوسط فشار دهنده

50-59

فوق‌العاده سرد

شدیداً فشار دهنده

 

بیان کلی نتایج حاصل از شاخص بیکر که با نمایش علایم خاصی همراه است به شرح جدول3 می باشد.

 

جدول (3): نتایج کلی شاخص‌های بیکر و علایم آن

مقدار CP

شرایط بیوکلیمایی

علایم

کمتر از 10

شرایط نامطلوب و گرم

A

10-20

شرایط مطلوب طبیعی

B

20-30

شرایط نامطلوب سرد

C

بیشتر از 30

شرایط نامطلوب و خیلی سرد

D

 

شاخص ET ازجمله مهم‌ترین شاخص‌های فیزیولوژی- دما محسوب می‌شود که علاوه بر مطالعات مربوط به برنامه ریزی شهری و منطقه‌ای در مطالعات مربوط به آب و هواشناسی توریسم نیز جهت بررسی محیط‌های آسایش اقلیمی برای گردشگران کاربرد وسیعی پیدا کرده است(ساری صراف و همکاران، 1389، ص102).

(2)     SET = T- 0.6 (T-10)(1- RH/100)               

در رابطه فوق T برحسب درجه سلسیوس، و RH رطوبت نسبی برحسب درصد است. جدول4 مقادیر آستانه شاخص SET را نشان می‌دهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول (4): راهنمای مقادیر آستانه شاخصSET در درجات مختلف حساسیت انسان

ضریب آسایش

ضریب ET

فوق العاده گرم

بیش‌تر از 30

شرجی

5/27-30

خیلی گرم

6/25-5/27

گرم

2/22-6/25

آسایش

8/17-2/22

خنک

5/15-8/17

خیلی خنک

67/1-5/15

سرد

10- تا 67/1

خیلی سرد

20- تا 10-

فوق‌العاده سرد

کمتر از 20-

 


گردشگری ساحلی

منابع طبیعی و فرهنگی که پایه و اساس گردشگری را در ساحل شکل می‌دهند، شامل مسائل عمده ذیل می‌باشند: 1- آب و آبزیان 2- پوشش گیاهی 3- توپوگرافی 4- زمین شناسی و خاک 5- اقلیم 6- ویژگی‌های تاریخی 7- ویژگی‌های نژادی، اطلاعات و راهنماها 8- فعالیت‌های ساختمانی و 9- صنعت و تأسیسات.

گردشگری در نواحی ساحلی، دارای جایگاهی است که در زیرچهار قسمت موازی با ساحل قرار دارد:

 

منطقه آبهای ساحلی

این منطقه دریایی اکولوژیکی نزدیک ساحل، از فلات قاره شروع می‌شود و تا ساحل ادامه دارد. این منطقه غنی‌ترین منطقه برای ماهیگیری است و غالباً شامل صخره‌ها و ستون‌های سنگی جالب توجه می‌باشد(شکل2).

 

منطقه ساحل

محدوده‌ای از دریا و خشکی را در برمی‌گیرد. به خصوص اگر گسترده و شنی باشد، بسیاری از بازی‌ها و ورزش‌های آبی گروهی را حمایت می‌کند.

 

 

 

 

شکل (2): قسمت‌های مختلف بخشهای ساحلی

 


 

 

 

 

منطقه پهنه کرانه‌ای

این منطقه به ناحیه پشت منطقه ساحل اطلاق می‌شود و بسیاری از تفریحات دریایی را حمایت می‌کند. مانند چادرزدن، پیک‌نیک و گردش بیرون شهر. در برخی مکانها، این منطقه هتلها و برخی مشاغل را دربر می‌گیرد. چشم انداز مهم این منطقه منظره دریاست.


منطقه پس کرانه

اراضی پشت مناطق ساحلی عموماً شامل مناطقی است که خدماتی را برای فعالیتهای تفریحی در بر می‌گیرد. منظره ساحلی توسط پستی‌ها و بلندی‌ها و پوشش گیاهی شکل گرفته است(کشوری و تیموری، 1389: 76).

 

یافته‌ها

ارزیابی نتایج حاصل از شاخص بیکر و دمای موثر استاندارد در دو حالت شب و روز به شرح جدول 5 آمده است.


 

 

شکل (3): نحوه قرارگیری پلاژها و برخورداری از منظره دریا

 

جدول (5): ارزیابی درجات قدرت خنک کنندگی محیط و دمای موثر استاندارد در دو حالت شب و روز در ایستگاه بندر انزلی

شاخص

دی

بهمن

اسفند

فروردین

اردیبهشت

خرداد

تیر

مرداد

شهریور

مهر

آبان

آذر

بیشینه (روز)

05/25

99/28

2/25

69/20

6/14

02/9

85/5

52/6

09/9

35/14

42/18

04/22

شاخص CP

C

C

C

C

B

 A

A

A

A

B

B

C

کمینه (شب)

95/25

55/34

5/29

79/25

7/19

49/14

16/11

19/12

03/15

78/19

4/23

97/26

شاخص CP

C

D

C

C

B

B

B

B

B

B

C

C

بیشینه (روز)

38/10

9/9

27/11

37/16

48/21

28/26

8/28

64/28

81/25

42/21

7/16

7/12

ضریب ET

خ خنک

خ خنک

خ خنک

خنک

آسایش

خ گرم

شرجی

شرجی

خ گرم

آسایش

خنک

خ خنک

کمینه (شب)

94/5

51/5

36/7

47/11

78/15

35/19

4/21

4/21

5/18

3/15

39/11

84/7

ضریب ET

خ خنک

خ خنک

خ خنک

خ خنک

خنک

آسایش

آسایش

آسایش

آسایش

خ خنک

خ خنک

خ خنک

 


 

 

باتوجه به کلیموگرام بیوکلیماتیک بیکر(شکل4) در روز ماههای خرداد، تیر، مرداد و شهریور شرایط بیوکلیمایی نامطلوب و گرم را خواهیم داشت(منطقهA) روز و شب ماههای دی، اسفند، فروردین، آذر و روز بهمن و شب آبان شاخص C را نشان می‌دهند، شرایط بیوکلیمایی در این ماهها نامطلوب و سرد است. البته ماههای نام برده چه ازنظر گرما و چه ازنظر سرما شرایط بیوکلیمایی قابل تحمل و ملایم را نشان می‌دهند و درگروه تنش اندک قرار می‌گیرند که می‌تواند در پتانسیل‌های اقلیم گردشگری مدنظر قرار گیرد. تنها ماهی که دارای شرایط نامطلوب و خیلی سرد و تنش سرمایی می‌باشد و از نظر زیست- اقلیم محدوده تحریک شدید بیوکلیمایی را شامل می‌شود، شب ماه بهمن با مقدار CPبرابر با 55/34 است که در منطقهD  واقع شده و بدلیل سرما ازنظر اقلیم آسایش در شرایط نامطلوب می‌باشد. روز ماههای اردیبهشت، مهر و آبان و شبهای اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد، شهریور و ماه مهر در محدوده آسایش بیوکلیمایی واقع شده و در این ماهها شرایط مطلوب طبیعی فراهم می‌باشد و هوا ملایم و مطبوع و بدون تنش است.

 

 

 

 

شکل (4): محدوده آسایش بوکلیماتیک و روند تحریکات ماهانه بیوکلیمایی بندر انزلی به روش بیکر CP

 

 

با توجه به نتایج حاصل از شاخص دمای موثر (شکل5) روز ماههای خرداد و شهریور در محدوده خیلی گرم واقع شده‌اند، روز ماههای تیر و مرداد در محدوده شرجی واقع شده‌اند. همچنین روز و شب ماههای دی، بهمن، اسفند، آذر و همچنین شبهای فروردین، شهریور، مهر و آبان در محدوده خیلی خنک و روزهای فروردین و آبان و شب اردیبهشت در محدوده خنک واقع شده‌اند. و تنها روزهای اردیبهشت و مهر و شبهای خرداد، تیر، مرداد و شهریور در منطقه آسایش قرار گرفته‌اند. در این شاخص در هیچ یک از ماههای سال تنش سرما و یا گرمای بسیار شدید وجود ندارد.


 

 

 

شکل (5): محدوده آسایش بیوکلیماتیک بندر انزلی به روش دمای موثر استانداردSET

 


 


نتیجه گیری

اقلیم بخش مهمی از ظرفیت گردشگری یک منطقه را به خود اختصاص می‌دهد. درحقیقت آب وهوا و تنوعات آن به عنوان یک منبع گردشگری مطرح است و اغلب گردشگران در انتخاب محل و مدت اقامت به آن توجه دارند. تنوعات زمانی- مکانی آب وهوا یک پتانسیل قوی برای گردشگری محسوب می‌شود و یکی از دلایلی که ایران جزء 5 کشور متنوع گردشگری دنیاست همین مزیت است. باتوجه به اینکه بیش از 60% وسعت ایران در اقلیم گرم وخشک واقع شده است، بنابراین شناسایی محدوده‌های آسایش در اقلیم مناطق معتدل و مرطوب اهمیت مضاعفی می‌یابد و این مناطق بدلیل برخورداری از شرایط مطلوب اقلیمی و جغرافیایی می‌تواند به عنوان یک پتانسیل درجهت توسعه گردشگری، مقصد گردشگران باشد و لذا توجه منطقی، همه جانبه و فرابخش به امر توسعه گردشگری ضرورت دارد. ضرورت شناخت تقویم زمانی آسایش محیطی و اجرای طرح‌های عمرانی در این شهرستان می‌تواند سبب افزایش درآمد اقتصادی و ایجاد اشتغال و همچنین حفظ محیط زیست و دستیابی به توسعه پایدار باشد. تحقق این اهداف در صورتی امکان‌پذیر خواهد بود که اولاً پتانسیل گردشگری کشور شناسایی گردد، دوماً این پتانسیل‌ها هم در سطح بین‌الملل و هم در داخل کشور شناسانده شود.

نتایج حاصل از محاسبه و ارزیابی شاخصهای بکار رفته شده در این تحقیق نشان میدهد که براساس آستانه‌های تعیین شده توسط شاخص CP دوره مطلوبیت اقلیم آسایشی بندر انزلی در ماههای اردیبهشت و مهر محقق می‌شود و ماههای خرداد، تیر، مرداد و شهریور در شرایط وجود سایه و ماه آبان در شرایط وجود تابش آفتاب در شرایط آسایش خواهد بود. در بقیه ایام سال درجات متفاوتی از تنشهای سرما (عمدتاً) و تنش‌های گرما (به مقدار کمتر) را تجربه می‌کنند. همچنین نتایج حاصل از شاخصSET ماههای اردیبهشت و مهر در شرایط آفتاب و ماههای خرداد، تیر، مرداد و شهریور در شرایط سایه شرایط آسایش را نشان می‌دهند. بدیهی است در سایر ماهها ایجاد محیط حرارتی راحت در فضای آزاد در بندر انزلی در بیشتر ایام سال فقط ازطریق انتخاب نوع پوشش و لباس مناسب امکانپذیر است. پیشنهاد می‌شود باتوجه به نتایج حاصل از این تحقیق تنظیم و زمان‌بندی برگزاری تورهای سیاحتی، مسافرت‌ها، همایش‌ها، مسابقات ورزشی و ... برطبق نتایج ارائه شده تنظیم گردد تا رضایت کامل از شرایط اقلیم آسایش منطقه در جهت توسعه گردشگری نائل شود.



[1] Atthajariyakul and Leephakpreeda

[2] Prek

[3] Ahmed-ouameur and Potvin

[4] Freire et al

[5] Moreno and Amelung

[6] Orosa

منابع

1- اسماعیلی، رضا.، اکرم صابرحقیقت.، و شراره ملبوسی. (1389). ارزیابی شرایط اقلیم آسایشی بندر چابهار در جهت توسعه گردشگری، چهارمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام، ایران، زاهدان، ص 10.

2- اکبرپور سراسکانرود، محمد.، و فاطمه نوربخش. (1389). نقش اکوتوریسم در توسعه پایدار شهری و روستایی (نمونه موردی: جزیره قشم)، مسکن و محیط روستا، شماره132، صص61- 76.

3- امیدوار، کمال.، ابراهیم رستم گورانی.، مریم بیرانوندزاده.، و سمیه ابراهیمی. (1389). بررسی تاثیرات اقلیمی بر معماری بومی سواحل جنوبی: بندرعباس، چهارمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام، ایران، زاهدان، ص1- 18.

4- حیدری، شاهین.، و شهلا غفاری جباری. (1389). تعیین محدودة زمانی آسایش حرارتی برای شهر تبریز، مهندسی مکانیک مدرس، دوره دهم، شماره 4، صص 37- 44.

5- خانی، فضیله.، ابوطالب قاسمی.، و علی قنبری نسب. (1388). بررسی اثرات گردشگری ساحلی با تکیه بر نظرسنجی از خانوارهای روستایی (مطالعه موردی: روستای چمخاله، شهرستان لنگرود)، جغرافیای انسانی، سال اول، شماره 4، صص51- 64 .

6- ذوالفقاری، حسن. (1386). تعیین تقویم زمانی مناسب برای گردش در تبریز با استفاده از شاخص‌های دمای معادل فیزیولوژی (PET) و متوسط نظرسنجی پیشبینی شده (PMV)، پژوهش‌های جغرافیایی، شماره62 ، صص129- 141.

7- رمضانی گورابی، بهمن. (1385). شناخت پتانسیل‌های اکوتوریستی آسایش زیست اقلیمی (بیوکلیماتیک) در تالاب کیاکلایه لنگرود با روش اوانز، چغرافیا و توسعه ناحیه ای، شماره7، صص73- 87.

8- رمضانی گورابی، بهمن.، و حسن کیانپور. (1388). شناخت آسایش بیوکلیماتیک انسانی درحوضه شهرک ما سوله گیلان، علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره یازدهم، شماره4، صص579- 604 .

9- رنجبر، احسان.، محمدرضا پورجعفر.، و کیوان خلیجی. (1389). خلاقیت‌های طراحی اقلیمی متناسب با جریان باد در بافت قدیم بوشهر، باغ نظر، سال هفتم، شماره13، صص17- 33.

10- ساری صراف، بهروز.، غلامحسن محمدی.، و عاطفه حسینی صدر. (1389). تعیین مناسب‌ترین شاخص Ray man برای مطالعه اقلیم آسایش در شمال استان آذربایجان غربی، چهاردهمین کنفرانس ژئوفیزیک ایران، تهران، صص100- 105.

11- شیخ بیگلو، رضا.، و جمال محمدی. (1389). تحلیل عناصر اقلیمی باد و بارش با تاکید بر طراحی شهری مطالعه موردی شهر اصفهان، جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال21، شماره پیاپی39، شماره3، صص61- 82.

12- صادقی روش، محمدحسن.، و سید مهدی طباطبایی. (1388). تعیین محدوده آسایش حرارتی در شرایط آب وهوای خشک (مطالعه موردی: شهریزد)، هویت شهر، شماره4، صص39- 46.

13- قرخلو، مهدی.، مهدی رمضانزاده.، و جواد گلین. (1388). اثرات زیست محیطی گردشگری بر سواحل شهر رامسر، جغرافیای انسانی، سال اول، شماره 3، صص 1- 12.

14- کشوری، بهاره.، و پرویز تیموری. (1389). کاربرد GISو TIS در امکان سنجی گردشگری ساحلی، نمونه موردی: شهر بابلسر، جغرافیای انسانی، سال دوم، شماره 4، صص 73- 90.

15- مشیری، شهریار. (1388). طراحی پایدار برمبنای اقلیم گرم ومرطوب، هویت شهر، سال سوم، شماره4،صص39-46.

16- Ahmed-ouameur, F., and Potvin, A. (2007). Microclimates and thermal comfort in outdoor pedestrian spaces, conference proceedings of the American Solar Energy Society (ASES), Cleveland, Ohio, pp.1-6.

17- Atthajariyakul, S., and Leephakpreeda, T. (2005). Neural computing thermal comfort index for HVAC systems.  International institute of technology, No (22), pp.1-13.

18- Freire, R, Z., Oliveira, C., and Mendes, N. (2008). Predictive controllers for thermal comfort optimization and energy savings, ABCM symposium series in Mechatronics, vol 3, pp.839-848.

19- Moreno, A., and Amelung, B. (2009). Climate change and coastal and marine tourism: review and analysis, coastal research, No (56), pp.1140-1144.

20- Orosa, J, A. (2009). Research on the Origins of Thermal Comfort, European Journal of Scientific Research, vol 34, No (4), pp.561-567.

21- Prek, M. (2006). Thermo dynamical analysis of human thermal comfort, Energy, No (31), pp.732-743.